تحلیل خطر: مفهوم، هدف، و محصولات

 اساس «تحلیل خطر» بر شناخت این موضوع بنا نهاده شده است که: خطر نتیجۀ  ارتباط بین مخاطره و آسیب پذیری عناصر تحت تاثیر مخاطره است. هدف تحلیل خطر استفاده از این ارتباط برای برآورد و ارزیابی تبعات و اثرات محتمل حوادث طبیعی شدید بر گروهی از  جمعیت و بنیان های زندگی آنها می باشد که شامل اثرات در سطوح اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی می باشد. تحلیل مخاطره و نیز  آسیب پذیری قسمتی از تحلیل خطر است و فعالیت های جدایی ناپذیر محسوب می شود- زیرا تحلیل آسیب پذیری بدون تحلیل مخاطره ممکن نیست  و بالعکس.

5-1- مفهوم تحلیل خطر

علاوه بر طبیعت به عنوان علت ایجاد بلایا، توجهات به طور فزاینده ای به  تحلیل نقش جوامع و سبک تولیدات و زندگی و الگوی توسعه ای آن ها نیز معطوف می شود و مجموع نتایج این تحلیل به شکل راهبردهای محافظت کننده (پیشگیرانه)  مختلفی ارائه می شود.

در اکثر مناطق دنیا، بلایا دیگر به سادگی به عنوان «کار خدا یا طبیعت» شناخته نمی شوند. این بدین مفهوم است که آسیب پذیری به طور فزاینده ای به عنوان نتیجه ی فرآیند توسعه ی اقتصادی و اجتماعی شناخته می شود، که باید مستند شود و بر اساس تحلیل جامع کاهش یابد. تحلیل خطر یک ابزار اساسی برای مدیریت خطر بلایاست که در مطالعه ی عوامل خطر بلایا به کار می رود و پایه ای برای برنامه ریزی و انجام اقدامات لازم جهت کاهش خطرات و تأثیرات ناشی از بلایا  فراهم می آورد. (به شکل 9 صفحه 23 مراجعه فرمایید)

تحلیل مخاطره

 تحلیل مخاطره به بررسی، شناسایی و مستندسازی مخاطرات طبیعی (اعم از خشکسالی، سیل، زمین لغزش، زمین لرزه، و غیره)، علل آنها و  زنجیره ی اثرات آن ها می پردازد.

در تحلیل مخاطره، بلایای طبیعی (اعم از خشکسالی، سیل، زمین لغزش، زمین لرزه، و غیره) و علل آنها و زنجیره ی اثرات حاصل از آن ها شناسایی، تحلیل و ثبت می شوند.  آگاهی از نوع مخاطره برای تحلیل و ارزیابی خطرات ضروری است. منابع مورد نیاز برای تحلیل
به شرایط بستگی دارد. یک تحلیل ساده با داده های ورودی متوسط ​​ممکن است کافی باشد، و یا تحقیقات جامع و مطالعات مفصل ممکن است لازم داشته باشند که موقعیت های بالقوه ی مخاطرات را مستند کنند. برای اینکه قادر به برآورد و ارزیابی میزان خطر و ویژگی ها و میزان خسارات احتمالی ناشی از وقایع شدید طبیعی باشیم، ضرورت دارد که علاوه بر برآورد احتمال وقوع، به بررسی شدت و مدت این رویداد بپردازیم.  با این حال، قبل از این مطالعه ی دقیق لازم است تعیین کنیم تا چه حد گروه های جامعه و بنیان های زندگی ایشان به صورت بالقوه از چنین وقایعی متأثر می شوند، چگونه مستعد ابتلا به این رویداد شده اند و در برابر این مخاطره چقدر آسیب پذیر هستند.

اگر هیچ جمعیت و یا عنصر آسیب پذیری در معرض مخاطرات وجود نداشته باشد، نیازی به تحلیل مخاطره نیست، همان طوری که در این مورد، رویداد شدید طبیعی یک مخاطره تلقی نمی شود. این ها اولین گام های تحلیل آسیب پذیری هستند و این ها پیش از  هر گونه تحلیل مخاطره ی دقیق مورد نیاز می باشند. تحلیل مخاطره یک دنباله ی خطی از مراحل تحلیلی مرتبط با مخاطره نیست، بلکه به طور مداوم توسط مراحلی در تحلیل آسیب پذیری قطع می شود، و با حلقه های یادگیری و نتایج تولید شده توسط آن تکمیل می شود. این منجر به روش ارائه شده در شکل 10 می شود.

مهم ترین اقدامات و مراحل در تحلیل مخاطرات عبارتند از:

  • 1- اولین مرحله در تحلیل مخاطرات، تعیین انواع مخاطرات است. راه های زیادی برای طبقه بندی انواع مخاطرات وجود دارد. مثلا وقایع طبیعی که به طور ناگهانی و یا تدریجی رخ می دهند؛ دارای ماهیت اتمسفریک، زمین لرزه ای، زمین شناختی، آتشفشانی، زیستی و هیدرولوژیکی می باشند در حالی که دیگران حرکت توده ها را تحت عنوان "مخاطرات ژئومورفولوژیک" خلاصه کرده اند. در این گایدلاین ها، ما از این طبقه بندی ها که در جدول زیر نشان داده شده است استفاده می کنیم.

  - انواع مخاطرات اصلی

1) مخاطرات با ریشه ی هواشناختی
الف) سیل های ناشی از باران های سیل آسا و طوفان های گرمسیری
ب) طوفان و باران سیل آسا؛  آسیب های ناشی از طوفان، به عنوان مثال آسیب های ناشی از طوفان های استوایی، گردبادها ، طوفان های دریایی و جزر و مد
ج) خشکسالی؛ که دارای پتانسیل آسیب بالایی است به خصوص اگر باعث تخریب گسترده ی محصول و قحطی و آتش سوزی جنگل شود.
د) تگرگ و یخبندان، اگر به از بین رفتن گسترده ی محصول منجر شود؛  آذرخش
ه) حرکت توده ها (مثلا  زمین لغزش ها ناشی از بارش باران های سنگین و فشرده) که می تواند توسط عوامل دیگر ایجاد شود نظیر: 1) جاری شدن سیل در مناطق کوهستانی 2) بارندگی سنگین و شدید  3) رودخانه های در حال تغییر دادن دوره ها
و) تخریب و فرسایش خاک ناشی از آب و  باد
ز) آتش سوزی های جنگلی
2) مخاطرات با ریشه ی زمین شناختی
ح)  زمین لرزه و عواقب ثانویه ای مانند سونامی ها ، امواج جزر و مدی و حرکت های توده ای
ط) آتشفشان و پیامدهای ثانویه مانند گدازه ها و جریان گل و لای
ی) حرکت توده ها  ناشی از حرکات در مقیاس بزرگ صفحات تکتونیک، کوه سازی و جابه جایی  کوه ها به طور آهسته
 تغییرات حاصله در  زاوایای  دامنه ها می تواند موجب حرکت توده ها شود.
3) سایر موارد
ک) همه گیری ها،  بیماری های حیوانات و گیاهان و آفات

بسته به نوع مخاطره ی شناخته شده،  ممکن است لازم باشد فرآیند برای هر نوع مخاطره ای و یا گروهی از انواع مخاطرات به طور جداگانه ادامه داشته باشد. عنوان مثال؛ زمین لرزه،  نیاز به ابزار های و تخصص های متفاوتی برای تحلیل در مقایسه با زمین لغزش و یا سیل دارد.  متدولوژی تحلیلی باید با نوع مخاطره و داده های در دسترس منطبق باشد.

3) شناسایی و بررسی مکان های در معرض مخاطره.

4) شناسایی و تعیین احتمالات وقوع در مقیاس ترتیبی)زیاد - متوسط ​​– کم)

5) تخمین یا محاسبه ی مقیاس (قدرت، شدت) برای این رویداد مخاطره آمیز، باز به صورت ترتیبی

6) شناسایی عوامل مؤثر بر مخاطرات، به عنوان مثال تغییرات آب و هوایی، تخریب محیط زیست و تخریب منابع ، تسهیلات زیربنایی بزرگ مانند سدها و غیره.

در مورد مخاطرات آب و هواشناختی، یک ارتباط نزدیکی بین آب و هوا و سیل وجود دارد.  نوع آب و هوا بارش را تعیین می کند، که آن هم به نوبه ی خود تعیین کننده ی هرزآب  حاصله از آب هامی باشد. سیل ها با ویژگی های خاص حوضه ی آبریز و نیز عوامل آب و هوایی منطقه شناخته می شوند. اگر این عوامل آب و هوایی تغییر کنند، پوشش گیاهی نیز تغییر خواهد کرد، که به تغییر رفتار هرزآبی آبها و در نهایت میزان سیل می انجامد

 تحلیل مخاطره: احتمال وقوع یک حادثه ی طبیعی شدید را در یک مکان خاص، در یک زمان خاص و با یک شدت و دوره ی زمانی خاص برای یک جمعیت  آسیب پذیر و بنیان های آسیب پذیر زندگی ایشان توصیف و ارزیابی می کند. این تحلیل، درجه ای را که در آن مردم، حیوانات، ساختارها و محصولات در معرض خطر می باشند توصیف و ارزیابی می کند.

تحلیل آسیب پذیری  و تحلیل  قابلیت حفاظت از خود: به بررسی توانایی یک سامانه (یا عنصر) به مقاومت، اجتناب، خنثی سازی و یا جذب اثرات حوادث طبیعی خطرناک می پردازد.  قبل از شروع تحلیل آسیب پذیری یک گروه جمعیتی و پایه های زیستی آن، حوادث طبیعی شدید و مکانهایی که آنها را تهدید می کند باید مشخص شده، مورد مطالعه قرار گیرد. بدون حوادث طبیعی شدید به عنوان یک مخاطره ، هیچ عنصر آسیب پذیر، و در نتیجه هیچ مخاطره ای وجود ندارد. در مقابل، بدون مکان های مورد تهدید و عناصر آسیب پذیر ، هیچ خطری نیست ، و از این رو هیچ نیازی به تحلیل مخاطره و  آسیب پذیری وجود ندارد. آسیب پذیری یک گروه از مردم یا منطقه، به طور جدایی ناپذیری به فرآیندهای اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی توسعه دهنده ی آنجا و دگرگونی کشاورزی و زیست محیطی منطقه مرتبط است. آسیب پذیری های  ایجاد شده، محصول توسعه ی اجتماعی و یا توسعه ی معیوب هستند؛ آنها منعکس کننده ی کسری بودجه ، کمبود و یا اختلال در توسعه ی اجتماعی می باشند.

آسیب پذیری با خسارت بالقوه ناشی از یک رخداد طبیعی ارزیابی می شود. این بیانگر درجه ی  خسارت محتمل یا آسیب به یک عنصر تهدید شده توسط یک رخداد طبیعی از یک نیروی خاص می باشد. خسارت می تواند به مردم (زندگی، سلامت، رفاه)، دارایی های مادی (ساختمان ها، زیرساخت ها) و یا دارایی های طبیعی (درختان، جنگل، زمین های کشاورزی) باشد.

 مهم ترین وظایف و مراحل در تحلیل آسیب پذیری عبارتند از:
1)  شناسایی افراد و یا عناصر بالقوه آسیب پذیر (مانند محصولات کشاورزی، ساختمان ها، سلامت، زمین های کشاورزی و آب)  . در این مرحله، اطلاعات پایه در این زمینه ها جمع آوری می شود: جمعیت (سن، تراکم، جنس، ساختار قومی، وضعیت اجتماعی و اقتصادی)،  مکان (ساختمان ها، تأسیسات مهم مانند مدارس، بیمارستان ها، مراکز اورژانس، محیط زیست، اقتصاد، ساختارها، تاریخ) ، توانایی حفاظت از خود در قالب  ظرفیت ها برای آمادگی در مقابل بلایا - قابلیت پاسخ به شرایط اضطراری، آموزش، برنامه پیشگیری، سامانه های هشدار اولیه.

2) تعیین و تحلیل عوامل مؤثر بر یا حاصل از آسیب پذیری= عوامل آسیب پذیری برای هر نوع مخاطره. تحلیل احساس خطر و عوامل  تعیین کننده ی آن (نظیر آموزش، دسترسی به اطلاعات، فقر) و بررسی آسیب پذیری عوامل و ارتباط و وابستگی آن ها به یکدیگر .
• عوامل آسیب پذیری فیزیکی: مکان، نوع ساخت و ساز به لحاظ فنی و  کیفیت منازل و ساختمان ها، رشد جمعیت و تراکم .
• عوامل اجتماعی : آموزش، قابلیت اعتماد از لحاظ قانونی، حقوق بشر، مشارکت جامعه مدنی، اجتماعی سازمان ها و مؤسسات، چارچوب قانونی ، قوانین، سیاست ها، فساد، جنبه های جنسیتی، اقلیت ها ، جمعیت وابسته (پیر، جوان، بیمار) ، سامانه های دانش سنتی ، ساختارهای قدرت ، دسترسی به اطلاعات و شبکه های اجتماعی .
• عوامل اقتصادی: وضعیت اقتصادی- اجتماعی، فقر، عدم امنیت غذایی ، عدم تنوع بذر و فعالیت های اقتصادی (مثلا کشت تک محصولی در کشاورزی)، عدم دسترسی به زیرساخت های اساسی (آب ، انرژی، بهداشت ، حمل و نقل)، کمبود منابع و اعتبارات .
• عوامل محیطی: خاک های زراعی، آب قابل استفاده، پوشش گیاهی، تنوع زیستی، زمین در زیر جنگل (ورود به سامانه ، تخریب زمین)، ثبات اکوسیستم .
3) توسعه و شناسایی شاخص ها برای تعیین آسیب پذیری و برآورد درجه ی آسیب پذیری (کیفیت و محل ساختمان ها و زیرساخت های اساسی ، آموزش، دسترسی به اطلاعات، تنوع کشاورزی و بذر، زیرساخت های پیشگیرانه و غیره).
4) تحلیل قابلیت های حفاظت از خود: تعیین شاخص هایی برای نشان دادن و یا اندازه گیری ظرفیت آمادگی (زیر ساخت های حفاظتی و پیشگیرانه، سامانه های هشدار دهنده و پیش بینی کننده و غیره). در اینجا، راهبرد ها و اقدامات در سطوح مختلف مورد شناسایی و بررسی قرار می گیرند. (خانواده، روستا، جامعه، شهرستان، استان، کشور). شاخص های زیر ارائه اطلاعات در مورد وجود یا درجه قدرت از روشهای مقابله :
• سامانه های پایش و هشدار اولیه
• پیش بینی سنتی و سامانه های هشدار اولیه
• برنامه هایی برای کاهش خطرات حوادث و بلایا
• برنامه ها و صندوق برای حفاظت از بلا
• سیاست های بیمه ای
• استانداردهای ساخت و ساز
• نگهداری از زیرساخت های اساسی
• ساختارهای پیشگیرانه، زیرساخت های محافظت کننده
• برنامه ریزی استفاده از زمین، برنامه ریزی فضایی، منطقه بندی
• سازمان و ارتباطات (کمیته های اضطراری)
• ثبات مسکن، ساختارهای اجتماعی
• دانش محلی (از مخاطرات)
5) برآورد خطر پذیرفته شده (سطح خطر) ومتعاقب آن احتمال خطر باقی مانده.  اقدامات پیشگیرانه، جهت کاهش خطر پذیرفته شده به لحاظ اجتماعی و فرهنگی به کار گرفته می شوند. .

نمونه هایی از عوامل آسیب پذیری
عوامل اقتصادی اقشار ضعیف جامعه را مجبور به اسکان در مکان های در معرض خطر (دامنه های شیب دار، مناطق سیل خیز) و عمدتا بر روی حاشیه ی شهرهای بزرگ می کند. دیگران، به دلیل خاک حاصلخیز در مجاورت آتشفشان ها سکنی می گزینند. علاوه بر مکان های در معرض خطر،  فقر و عدم تنوع در درآمد، از عوامل آسیب پذیری می باشند.
  • یک جمعیت بسیار مطلع (عوامل اجتماعی)، در مقایسه با یک جامعه ی فقیر، در برابر حوادث شدید کمتر آسیب پذیر است.
عوامل سیاسی که جامعه را بیشتر آسیب پذیر می سازد، عبارتند از: عدم محفاظت در برابر بلایا،  فساد، عدم مشارکت جامعه مدنی در تصمیم گیری ها (برنامه ریزی فضایی).
 •مثال هایی از عوامل محیطی که حاصل از آسیب پذیری افزایش یافته می باشند، عبارتست از: ورود و چرای بی رویه ی دام در دامنه های شیب دار یا حوضه های آبریز تخریب شده

تحلیل خطر به عنوان ترکیبی از دو مرحله ی تحلیلی

 خطر در اینجا به عنوان ارزش مورد انتظار از دست دادن زندگی انسان و یا آسیب به اشیا، زیرساخت ها و محیط زیست شناخته می شود. تعیین خطر بلایا  به عنوان محصول تحلیل خطر بر مستند سازی و ارزیابی مخاطره، و پس از آن ارزشیابی از آسیب پذیری یک جمعیت یا یک منطقه در برابر آن مخاطره بنا شده است. در تعیین خطر کلی، تمام عناصر در معرض خطر (به عنوان مثال جامعه، اموال، زیرساخت ها، فعالیت های اقتصادی و غیره) با محاسبه ی آسیب پذیری خاص خود احصا می شوند. تحلیل خطر شامل برآورد آسیب ها، خسارات و عواقب ناشی از یک یا چند سناریوی بلاست. این شیوه تلاش دارد به برآورد احتمال و شدت آسیب ها و خسارات ناشی از حوادث طبیعی شدید بپردازد. نتایج آن به طور مرسوم در نقشه های خطری که به صورت دستی یا با استفاده از سامانه ی اطلاعات جغرافیایی (GIS)  تهیه شده اند نمایش داده می شود. همان طور که در ابتدای این بخش نشان داده شد، دو مرحله ی تحلیلی دارای روش های اجرایی جداگانه ای نیستند، اما در مقایسه با مراحل تعاملی. در نهایت ما محصولات شرح داده شده در بخش بعدی –  شامل نقشه های خطر، سناریوها، پیش بینی ها، جدول های ارزیابی خطر، و غیره – را به دست می آوریم.

5.2 - هدف و محصولات تحلیل خطر

تحلیل خطر شامل تحلیل مخاطره و تحلیل آسیب پذیری، همراه با  تحلیل قابلیت های محفاظت از خود می باشد. این نیز به دانش مشروح از اقدامات امدادرسانی فوریتی قبلی حاصل می شود. تحلیل خطر، یک فرآیند ایستا و یک باری نیست، بلکه یک فرایند پویا است که به طور مداوم در حال اعمال تغییرات آسیب پذیری، مخاطرات و خطرات می باشد.

شکل 11 را نگاه کنید.

هدف تحلیل خطر

  • برای تعیین مخاطرات محتمل مشارکتی و آسیب پذیری گروه های جمعیتی به حوادث طبیعی، برای تحلیل این موارد و به منظور برآورد و ارزیابی احتمال وقوع و آسیب احتمالی و بالقوه ی ناشی از چنین رویدادهای طبیعی؛ جهت شناسایی و مطالعه ی نقاط ضعف احتمالی و شکاف های موجود در راهبرد های محفاظتی و سازگار کننده
  • به منظور تدوین توصیه های واقع بینانه برای اقدامات انجام شده جهت غلبه بر نقاط ضعف و کاهش خطرات شناسایی و ارزیابی شده ی بلایا ، و به منظور هم راستایی این توصیه ها با شرایط افراد متأثر از بلایا. بسیار مهم است که در اینجا به شناسایی و بهبود ظرفیت های موجود و همچنین راهبرد های محفاظتی پرداخته شود.
  • برای اطمینان بخشی و افزایش امکان، تأثیر و سودمندی اقدامات محفاظتی با کار حاصل از تحلیل خطر به منظور:
    الف) تعادل منافع مختلف،
    ب) در نظر گرفتن معقول و منطقی بودن اقدامات

ج) امکان پذیر کردن توافقات اجتماعی در مورد راهبرد ها و اقدامات لازم برای کاهش خطرات بلایا.

  • برای مشارکت در دستیابی به توصیه های "کنفرانس جهانی کاهش بلایای طبیعی" (یوکوهاما، 1994) و تحقق اهداف "دستور کار 21"

 در مورد اخیر (دستور کار 21)، بخش های زیر به طور خاص مورد توجه قرار گرفته اند: بخش 7 "ترویج توسعه مسکن پایدار انسانی" ، برنامه ی منطقه ی F ، بخش 13، "مدیریت اکوسیستم های ضعیف: توسعه ی پایدار کوه ها "، برنامه ی مناطق A و B  ؛ بخش 17 "حفاظت از اقیانوسها، همه ی انواع دریاها ..." برنامه ی مناطق A  و G

همچنین از تحلیل خطر انتظار می رود  در موارد زیر مشارکت کند:

  • دیگر برنامه ریزی ها، و به ویژه برنامه ریزی مکانی و برنامه ی نحوه ی استفاده از زمین. این کار محاسبه ی خطرات ناشی از مخاطرات طبیعی حین  استفاده از زمین و سایر فعالیت های دارای تاثیر بر مکان، از جمله توسعه و برنامه های منطقه بندی جوامع (آمایش سرزمین)،  آژانس ها و مؤسسات تخصصی که با استفاده از اطلاعات حاصل از تحلیل خطر شکل می گیرند و آن هایی که درکاهش خطر بلایا مشارکت دارند.
  • برنامه ریزی برای امداد رسانی های اضطراری، با ممکن سازی ایجاد شرایط لازم برای بازسازی و اقدامات توسعه ای
  • تلاش در جهت بهبود فرآیند هماهنگی و ارتباط بین اجزای مختلف DEA باTC
  • تلاش برای ادغام DRM  در زمینه های مختلف توسعه

محصولات مورد انتظار تحلیل خطر

  • در زمینه ی تحلیل خطر، فن آوری های بسیار پیشرفته برای سنجش از راه دور و سامانه های اطلاعات جغرافیایی (GIS) در سال های اخیر منجر به توسعه و بهبود تجهیزات و روش های متعدد نقشه برداری از مخاطرات و تحلیل جنبه های فیزیکی آسیب پذیری شده است. در مقابل، ادغام متغیرهای اجتماعی، اقتصادی و زیست محیطی در  مدل های GIS، نقشه های  خطر و تحلیل خطر به طور کلی هنوز به صورت یک چالش باقی مانده است.
         محصولاتی که اغلب در تحلیل خطر ایجاد می شوند شامل نقشه های مخاطرات و آنچه به اصطلاح نقشه های خطر نامیده می شود می باشد. نویسندگان و مناطق مختلف نام های مختلفی را برای نقشه های مخاطرات یا خطر استفاده می کنند. آن ها همچنین به سطوح مختلفی از دقت و صحت داده ها دسترسی دارند، و لذا می توان آن ها را به سه دسته تقسیم کرد :
  • نقشه های مخاطرات: این ها  نقشه هایی هستند که اطلاعات کیفی و کمی در مورد مخاطرات طبیعی ارائه می دهند مثلا با ارائه ی خطر مورد انتظار و  یا حداکثر سطح ممکن خطر یا حادثه،  به عنوان مثال، دامنه های شیبدار در معرض خطر زمین لغزش
  • نقشه های خطر منطقه ای: این نقشه ها اطلاعات احتمال وقوع (در مورد زمین لرزه، شامل استانداردهای ساختمانی مورد نیاز برای کاهش بلایا) . آنها به طور کلی نتیجه و یا محصول یک تحلیل خطرمی باشند .
  • نقشه های خطر: نقشه هایی منطقه ای  هستند که همچنین شامل اطلاعات کمّی در مورد خطر و اثرات آن بر مردم، اموال، محیط زیست و غیره می باشد. به طور معمول، آنها را جزو جنبه های فیزیکی و  نه جنبه های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی آسیب پذیری به حساب می آورند.
    محصولات دیگر : اطلاعات از روش ها و تکنیک های مختلف تحلیلی (به عنوان مثال "تحلیل های امرار معاش"، FEMA ) و مدل های شبیه سازی شده (به عنوان مثال NAXOS ، SWAT ، USLE ) ارائه شده در متن و نمودارها به دست می آیند. به طور کلی، این اطلاعات برای تحلیل خطر و  یا  آسیب پذیری و  یا هر دو اختصاص داده می شوند. منابع  روش ها و مدل های ذکر شده، به پیوست این دستورالعمل موجود است که  از پروژه های بخش مدیریت خطر بلایا در همکاری های توسعه " استفاده شده است.
  • ارزیابی جدول ها و ماتریس ارزیابی خطر

ماژول تاریخ عربی,تبلیغات در صفحه اول گوگل,ماژول تاریخ ایرانی,آموزش طراحی وب سایت,طراحی سایت در 24 ساعت,طراحی سایت فروشگاه اینترنتی,تبلیغات در گوگل,طراحی سایت خبرگزاری,طراحی اپلیکیشن اندروید,طراحی سايت با جوملا,طراحی کاتالوگ حرفه ای,ماژول ساعت برای جوملا,طراحی سایت فوری,تبلیغ گوگل,طراحی سایت حرفه ای,قیمت طراحی کاتالوگ,طراحی سایت 24 ساعته,قیمت طراحی سایت,طراحی سایت مذهبی,طراحی سایت فروشگاهی,قیمت تبلیغات گوگل,پرکلراتیلن,قیمت طراحی وب سایت,طراحی سایت ارزان,طراحی سایت ارزان,طراحی اپلیکیشن,پرکلر اتیلن,طراحی سایت املاک,ساعت برای جوملا,آموزش طراحی وب سایت با جوملا,طراحی سایت صنعتی,طراحی سایت رایگان,طراحی اپلیکیشن موبایل,گوگل ادوردز,ماژول تاریخ شمسی,ساعت متحرک جوملا,نمونه طراحی کاتالوگ,بشکه پرکلرواتیلن,طراحی وب سایت حرفه ای,طراحی کارت ویزیت,سایت آماده,طراحی سایت مداحی,طراحی سایت خبری,آموزش طراحی سایت,وب سایت ارزان,طراحی کاتالوگ,ماژول تاریخ جوملا,قیمت طراحی سایت فروشگاه اینترنتی,ماژول ساعت جوملا 3,طراحی سايت با جوملا,پرکلرواتیلن,طراحی لوگو,آموزش جوملا,تبلیغات گوگل,ماژول تاریخ شمسی جوملا 3,طراحی سایت حرفه ای,طراحی سایت شخصی,ماژول تاریخ انگلیسی,تبلیغات در سایت گوگل,xvhpd shdj,تبلیغات گوگل,سایت های آماده,قیمت طراحی سایت حرفه ای,طراحی کاتالوگ تبلیغاتی,